Ragout maken: Fruit de ui zacht in de boter. Voeg het vlees toe en bak mee. Voeg de bloem toe en bak 2-3 minuten mee tot een “roux” (het mengsel moet droog en brokkelig zijn). Blus al roerend met de hete bouillon tot een heel dikke, stevige pasta ontstaat (het moet van de lepel af komen). Roer de peterselie, nootmuskaat, peper en zout erdoor.
Afkoelen en opstijven: Stort de ragout op een bord of in een schaal. Dek af met vershoudfolie (tegen een veldhuid) en laat minimaal 2 uur, maar liever een hele nacht, in de koelkast stevig worden.
Vormen: Rol met vochtige handen balletjes van ongeveer een walnoot groot uit de koude ragout.
Paneren (het 3-stappenplan): Haal elk balletje eerst door de bloem, dan door het losgeklopte ei en tenslotte door het paneermeel. Zorg voor een egale, droge laag. Voor een extra dikke, knapperige korst: herhaal het ei- en paneermeel-stapje.
Frituren: Verhit de olie tot 180°C. Frituur de bitterballen in ca. 3-4 minuten goudbruin en knapperig. Laat uitlekken op keukenpapier.
Tip: Wil je ze vooraf maken? Je kunt de ongefrituurde bitterballen na het paneren prima invriezen. Frituur ze dan bevroren, wel iets langer (5-6 minuten).
Moderne & Creatieve Variaties
Bitterballen zijn niet meer alleen van rundvlees. Je vindt of maakt ze in allerlei smaken:
Kaasbitterballen: Met oude kaas, Goudse kaas of bijvoorbeeld een pittige geitenkaas.
Garnalenbitterballen: Met Hollandse garnalen en wat dille.
Wildbitterballen: Met hert, haas of eend.
Vegetarische bitterballen: Met paddenstoelen (champignons, shiitake), kaas of linzen.
Internationaal geïnspireerd: Satébitterballen, “Spanish” met chorizo en paprika, of “Thai” met kip en groene curry.
Etiquette & Eetwijze
Dippen: Een bitterbal dip je in de mosterd. Een klein gaatje maken om de stoom te laten ontsnappen wordt door velen gewaardeerd om verbrandingen te voorkomen.
Serveren: Ze horen op een schoteltje met een servetje, naast je drankje.
Bij welke drank? Het klassieke paar is een bier (pils of speciaalbiertje). Maar ook een lekker glaasje witte wijn of een frisse cider past er uitstekend bij.
Waar komt de naam vandaan?
De naam heeft niets met een bittere smaak te maken. Vroeger dronk men bij dit hapje vaak een “bittertje” (een likeur zoals jenever). Het was dus een balletje bij de bitter. Vandaar: bitterbal.
Conclusie: Of je ze nu zelf maakt, uit de vriezer haalt of bestelt in de kroeg: een goede bitterbal is een klein feestje. Eet smakelijk en pas op voor de gloeiende inhoud!
